Wiosna wraca, słońce grzeje mocniej i w końcu można wyjść do ogrodu bez kurtki. Ale razem z nami budzą się kleszcze – i to nie tylko gdzieś w lesie. Wystarczy mały skrawek zieleni, żeby te pajęczaki zaczęły czyhać na swojego żywiciela. Na szczęście natura ma na to odpowiedź, która przy okazji wygląda naprawdę pięknie.
Dlaczego kleszcze są problemem w ogrodzie?
Kleszcze wychodzą z zimowego letargu, gdy temperatura przekracza kilka stopni powyżej zera. Nie trzeba wcale mieszkać na wsi – w miejskim ogródku czy na działce też można zostać ukąszonym. Problem polega na tym, że są wektorami poważnych chorób: boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu. Klasyczna metoda ochrony – długie spodnie wpuszczone w skarpety, koszulka z długim rękawem – jest skuteczna, ale mało przyjemna w ciepłe dni. A co jeśli można by zasiać czy posadzić coś, co po prostu… je odstraszy?
Okazuje się, że kilka roślin robi to całkiem dobrze. I to nie byle jakich – bo mówimy o kwiatach i ziołach, które wyglądają rewelacyjnie w każdym ogrodzie.
Również Polecane
Cztery rośliny, które kleszcze omijają szerokim łukiem
Lawenda – aromat dla nas, zmora dla kleszczy
Lawenda to chyba najbardziej rozpoznawalna roślina odstraszająca owady. Zawiera linalol i octan linalilu – substancje, które działają toksycznie na układ nerwowy kleszczy. Dla nas te olejki pachną cudownie, dla pajęczaków to prawdziwa katastrofa chemiczna. Posadzona w rządku wzdłuż ścieżek ogrodowych tworzy naturalną barierę, przy okazji przyciągając pszczoły i motyle.
Wrotycz – żółty strażnik granicy
Wrotycz pospolity to roślina trochę zapomniana, a szkoda. Może urosnąć nawet do metra wysokości, kwitnie żółtymi kwiatkami i – co tu dużo mówić – śmierdzi. Przynajmniej dla kleszczy. Ten ostry zapach działa jak naturalne odstraszacz, znany od średniowiecza jako środek na insekty. Posadzony wzdłuż ogrodzenia robi naprawdę elegancki efekt, szczególnie gdy kwitnie masowo.
Chryzantema – piękna i bezlitosna
Chryzantemy zawierają pyretryny – substancje, które są bazą wielu komercyjnych środków owadobójczych. Sama roślina nie zabija kleszczy, ale skutecznie je zniechęca do zbliżania się. To trochę zaskakujące, bo chryzantemy kojarzą się raczej z jesienią i cmentarzem – tymczasem latem świetnie sprawdzają się jako żywy opłotek odstraszający niechcianych gości.
Geranium pachnące – cytrynowy zapach na straży tarasu
Geranium cytrusowe (czyli pachnące) wydziela intensywny aromat z liści już przy lekkim dotknięciu. Kleszcze tego nie lubią. W donicach na tarasie czy na ganku sprawdza się doskonale, a przy okazji wygląda naprawdę ładnie. Można je sadzić też przy wejściach do domu – to logiczne miejsce, żeby zatrzymać potencjalnych „autostopowiczów” zanim wejdą do środka.
Jak skomponować ogród odstraszający kleszcze?
Najlepszy efekt daje łączenie kilku gatunków. Nie chodzi o to, żeby posadzić jeden krzak lawendy i uznać sprawę za załatwioną. Kleszcze są przebiegłe – jeśli jedna strefa pachnie odstraszająco, mogą po prostu wejść z innej. Dlatego warto tworzyć tzw. wyspy ochronne – zwłaszcza wokół tarasu, miejsca zabaw dzieci i ławek ogrodowych.
- Wokół tarasu: lawenda + geranium pachnące w donicach
- Wzdłuż ogrodzenia: wrotycz + chryzantemy w rzędzie
- Przy ścieżkach: rozmaryn (też działa!) w połączeniu z lawendą
Porównanie roślin odstraszających kleszcze
| Roślina | Substancja aktywna | Gdzie sadzić | Dodatkowe zalety |
|---|---|---|---|
| Lawenda | Linalol, octan linalilu | Rabaty, ścieżki | Przyciąga pszczoły, suche bukiety |
| Wrotycz | Tujon | Ogrodzenia, obrzeża | Roślina wieloletnia, odporna |
| Chryzantema | Pyretryny | Rabaty, klomby | Długo kwitnie jesienią |
| Geranium pachnące | Cytronellol | Donice, tarasy | Aromat przy dotyku liści |
Szczerze? Kiedy po raz pierwszy usłyszałem o tym, że zwykła lawenda może zastępować repelenty z apteki, byłem sceptyczny. Ale po kilku sezonach z lawendą wzdłuż ogrodowej ścieżki kleszcze naprawdę rzadziej trafiają się przy wieczornych spacerach. Może to zbieg okoliczności, może nie – w każdym razie ogród ładnie pachnie, pszczoły są szczęśliwe, a ja spokojniejszy. To chyba dobry interes.
Wiosna to najlepsza pora na zakup sadzonek tych roślin – większość ogrodniczych centrów ma je teraz w pełnej ofercie. Zanim więc założysz kombinezon ochronny na letnie grillowanie, może warto zainwestować w kilka doniczek geranium?
